BASSIBÁIKKIT // Synnøve Persen

Čájáhusáigodat 21.11.2020 – 07.02.2021

 

Finnmárkku luonddus gávdnojit dihto guovllut mat adnojuvvojit bassibáikin.

Sámi vuoiŋŋalašvuođa oainnus sáhttet luonddus leat vuoiŋŋat ja fámut. Geađggit, várit, jogat jávrrit ja eará erenoamáš báikkit luonddus ellet. Finnmárku lea bahkká bassibáikkiiguin, muhto dat leat nu čihkosis, ja lea boađusin dan garra kristtalašvuođa bággeheami historjjá geažil. Luonddus miehtá ledje ipmilat, vuoiŋŋat ja fámut. Dat váikkuhii dasa man láhkai olbmot vánddardedje luonddus ja mo sii láhttejedje erenoamáš báikkiin.

Finnmárkku ja Guoládaga rittuin leat olu labyrinttat luonddus, dávjá gávdnamis hávdeeatnamiid lahká. Labyrinttat sáhttet leat geavahuvvon hávdádan rituálain.  Navdimis sáhttet leat jápmit guddojuvvon labyrintta sisas ja fas eret, duođaštan dihte dan imašlaš rasttildeami eallimis jápmimii.

Olggumusas Finnmárkku rittus, Slettnes fyr buohta Čorgašnjárggas, lea máilmmi davimus labyrinta. Labyrinttat ráhkaduvvojedje Finnmárkkus áigodagas 1200-1500 jagiin maŋŋil Kristtosa, ja muhtumat oaivvildit dát huksejuvvojedje dan seamma áigodagas vástádussan daid girkohuksemiidda ja Finnmárkku koloniseremii. Dát lea dakkár čihkkojuvvon oassi historjjás, olbmo identitehta ja iešáddejumi vuoiŋŋalašárbi, mii seammás lei dehálaš oassin vuoiŋŋalašvuođas. Garra dagut ledje sápmelaččaid kristtalažžan bággema ja Finnmárkku koloniserema duogábealde. Garra dagut ledje sápmelaččaid kristtalažžan bággema ja Finnmárkku koloniserema duogábealde.

Bassibáikkit čájáhusprošeavtta bokte háliida Synnøve Persen ahte muhtin bassibáikkit galget fas ihtit oidnosii, ja seammás cealkit «dát lea proteastan industriija sisabahkken plánaide min eatnamiidda, ja mat bilidit min bassi váriid bieggamilluiguin, ráfehuhttet bohccuid johtinguovlluid, mirkkohuhttet min vuonaid ruvkebázahusaiguin ja nuoskkidit Árktalaš meara guollebiebman rusttegiiguin».

Čájáhusas Sámi Dáiddaguovddážis leat ođđa dáidagat, sihke videot ja njuohtamat, videoin čájehuvvojit dihto eanadagat, njuohtamiid bokte čájehuvvojit dulkojumit ja aforismmat j.n.v. Videot leat báddejuvvon Mikkelbergoddenis Čorgašnjárggas ja  Várjjagis. Video Mikkelbergoddena labyrinttas lea jagi 2019s čájehuvvon Dronnet Sonja DáiddaStálljas. Videot Várjjagis leat báddejuvvon čakčamánus dán jagi. Videot lea ovttasbargu govvideaddjiin Kjell Ove Storvikain. Njuohtamiin čájáhusas lea seamma fáddá, mii ovdanbuktojuvvo ábstrakta njuohtamiid bokte.

Čájáhussii ilbmá sierra kataloga sáme- ja eŋgelasgillii Bassibáikkit/ Sacred Sites masa Piera-Máreha Asta, dahje Piera-Hánssa Asta, Asta Mitkija Balto lea čállán teavstta.

 

Govva: Mikkelbergodden. Govven: Kjell Ove Storvik.